Project details

Kısaca sosyal medya olarak adlandırdığımız, çeşitli sosyal ağlarda devam eden insan ilişkileri zaman zaman konusu suç oluşturacak biçimlere bürünebilmektedir. Sosyal medyada işlenebilen suçlar, bilişim suçlarından farklı olup, daha çok bilişim vasıtalı suçlar olarak değerlendirilmektedir. Bunun anlamı, bu suç tiplerinin bilişim araçları olmaksızın da işlenebiliyor olmasıdır. Nitekim, günlük hayatta sıkça karşımıza çıkan hakaret, tehdit, kişisel verilerin paylaşılması gibi suçlar, sosyal ağlar üzerinde de sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Peki nedir bu sosyal medyada işlenebilen suçlar? Kanundaki sırayı takip ederek kısaca göz atalım:

sosyal-aglarda-islenebilen-suclar

Hakaret

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun Kişilere Karşı Suçlar kısmı, Şerefe Karşı Suçlar bölümünde 125 ila 131. maddeleri arasında düzenlenmektedir. Hakaret, şikayete bağlı bir suçtur. Ancak kamu görevlisine hakaret halinde şikayet aranmaz ve Savcılık tarafından kendiliğinden soruşturma sürdürülür. Sosyal ağlarda hakaret halinde, maddenin 4. fıkrasında belirtilen aleniyet koşulunun gerçekleştiği kabul görmekte ve bu durumda suçun cezası ağırlaştırılmaktadır.

Hakaret 
MADDE 125 – (1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.

(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.

(3) Hakaret suçunun;
a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,
b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,
c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,
İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.

(4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.

(5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.

Cinsel Taciz

Kanun koyucu, cinsel taciz suçunun işlenebilmesi için fiziksel bir temas aramamış, mağdurun cinsel amaçlı olarak taciz edilmesini suçun oluşması için yeterli görmüştür. Belirtilen davranış, sosyal ağlar üzerinden gerçekleştirilebileceğinden, böylesi durumlarda 105. maddede belirtilen cinsel taciz suçu oluşabilecektir.

Cinsel taciz 
MADDE 105 – (1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adli para cezasına, fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Suçun;
a) Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
b) Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,
c) Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
d) Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
e) Teşhir suretiyle,
işlenmesi hâlinde yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.

Tehdit

Hürriyete karşı suçlar bölümünde 106. maddede düzenlenen tehdit suçu, şikayete bağlı değildir. Tehdit suçunu sahte bir hesap oluşturarak işlenmesi hali 2. fıkranın (b) bendine girmekte ve suçun cezası ağırlaştırılmaktadır.

Tehdit 
MADDE 106 – (1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.

(2) Tehdidin;
a) Silahla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
İşlenmesi halinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ceza verilir.

Haberleşmenin Gizliliğini İhlal

Kişiler arasındaki yazılı, sözlü ve görsel iletişime ilişkin kayıtların izinsiz olarak yayınlanması, TCK m.132 uyarınca suç teşkil etmektedir.

Haberleşmenin gizliliğini ihlal 
MADDE 132 – (1) Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu gizlilik ihlali haberleşme içeriklerinin kaydı suretiyle gerçekleşirse, verilecek ceza bir kat artırılır.

(2) Kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse,  iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İfşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı cezaya hükmolunur.

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal

Kişinin özel hayatına ilişkin içeriklerin izinsiz olarak yayınlanması, Türk Ceza Kanunu m.134 anlamında özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturmaktadır. Bu içeriklerin hukuka aykırı olarak elde edilmesi ve/veya sosyal medya üzerinden paylaşılması, aynı zamanda 135. maddede düzenlenen kişisel verilerin kaydedilmesi ve yayılması suçunu da oluşturabilmektedir.

Özel hayatın gizliliğini ihlal 
MADDE 134 – (1) Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır.

(2) Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İfşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı cezaya hükmolunur.

Kişisel Verilerin Kaydedilmesi ve Yayılması

Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, TCK m.135’te; yayılması ise m.136’da düzenlenmiştir. Örnek vermek gerekirse, kişinin kendi rızasıyla paylaştığı bir fotoğrafın izni olmadan kaydedilmesi 135. madde uyarınca; bu fotoğrafın yine kişinin rızası dışında yayınlanması ise m.136 anlamında suç teşkil edecektir.

Kişisel verilerin kaydedilmesi
MADDE 135 – (1) Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin bilgileri kişisel veri olarak kaydeden kimse, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.

Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme

MADDE 136 – (1) Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Müstehcenlik ve Çocuk Pornografisi

Maddede müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri, çocukların ulaşmasına olanak sağlanması hallerinde verilebilecek cezalar düzenlenmektedir. Sosyal medyada müstehcenlik, maddenin (2). fıkrasındaki durumlarda gerçekleşebilecektir. Müstehcen bir görüntüyü paylaşmak, beğenmek, retweet etmek gibi hallerde 226/2 hükmü uyarınca suç oluşabilecektir.

Müstehcenlik
MADDE 226 – (1) (a) Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinleten,
b) Bunların içeriklerini çocukların girebileceği veya görebileceği yerlerde ya da alenen gösteren, görülebilecek şekilde sergileyen, okuyan, okutan, söyleyen, söyleten,
c) Bu ürünleri, içeriğine vakıf olunabilecek şekilde satışa veya kiraya arz eden,
d) Bu ürünleri, bunların satışına mahsus alışveriş yerleri dışında, satışa arz eden, satan veya kiraya veren,
e) Bu ürünleri, sair mal veya hizmet satışları yanında veya dolayısıyla bedelsiz olarak veren veya dağıtan,
f) Bu ürünlerin reklamını yapan,
Kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.

(2) Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri basın ve yayın yolu ile yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden kişi altı aydan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(3) Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlerin üretiminde çocukları kullanan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Bu ürünleri ülkeye sokan, çoğaltan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, ihraç eden, bulunduran ya da başkalarının kullanımına sunan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(4) Şiddet kullanılarak, hayvanlarla, ölmüş insan bedeni üzerinde veya doğal olmayan yoldan yapılan cinsel davranışlara ilişkin yazı, ses veya görüntüleri içeren ürünleri üreten, ülkeye sokan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, başkalarının kullanımına sunan veya bulunduran kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(5) Üç ve dördüncü fıkralardaki ürünlerin içeriğini basın ve yayın yolu ile yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden ya da çocukların görmesini, dinlemesini veya okumasını sağlayan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(6) Bu suçlardan dolayı, tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

(7) Bu madde hükümleri, bilimsel eserlerle; üçüncü fıkra hariç olmak ve çocuklara ulaşması engellenmek koşuluyla, sanatsal ve edebi değeri olan eserler hakkında uygulanmaz.